Η θεραπευτική άσκηση στις νευρολογικές παθήσεις αποτελεί δομημένη και εξατομικευμένη παρέμβαση, η οποία οδηγεί σε ουσιαστικά οφέλη, όπως η βελτίωση της βάδισης και της κινητικότητας, της ισορροπίας και της αντοχής, η ενίσχυση της δύναμης και της λειτουργικής ανεξαρτησίας, καθώς και η μείωση συμπτωμάτων όπως η κόπωση, όταν εφαρμόζεται με επαρκή ένταση, συχνότητα και σαφή κριτήρια προόδου (Osborne et al., 2022). Κεντρική αρχή που ερμηνεύει και μεγιστοποιεί τα παραπάνω οφέλη αποτελεί η προσέγγιση με γνώμονα τη λειτουργία και τη συμμετοχή του ασθενούς σε δραστηριότητες, σύμφωνα με το Διεθνές Μοντέλο Ταξινόμησης της Λειτουργικότητας, της Αναπηρίας και της Υγείας (μοντέλο ICF) (Winstein et al., 2016). Σε ευθυγράμμιση με τις αρχές της λειτουργικής αποκατάστασης, η σύγχρονη πρακτική δεν περιορίζεται σε απομονωμένες ασκήσεις μυϊκού τύπου, αλλά υποστηρίζει την εργοκεντρική εξάσκηση (task-specific training), δηλαδή την επανεκπαίδευση μέσω πραγματικών λειτουργικών δραστηριοτήτων, όπως η βάδιση, η μεταφορά βάρους σε όρθια θέση και η σύλληψη και χειρισμός αντικειμένων (French et al., 2016; Maier et al., 2019). Η προσέγγιση αυτή έχει αποδειχθεί ότι επιφέρει μεγαλύτερα λειτουργικά οφέλη σε σύγκριση με γενικές ασκήσεις ενδυνάμωσης, λόγω της αποτελεσματικότερης μεταφοράς των δεξιοτήτων σε δραστηριότητες καθημερινής ζωής (French et al., 2016). Παράλληλα, ενσωματώνονται αρχές της κινητικής μάθησης, όπως η επανάληψη, η προοδευτική αύξηση της δυσκολίας, η παροχή ανατροφοδότησης (feedback) στον ασθενή και η εξάσκηση υπό ποικίλες συνθήκες, ενισχύοντας την εμπειριοεξαρτώμενη νευροπλαστικότητα και τη γενίκευση των δεξιοτήτων σε διαφορετικά περιβάλλοντα (Kleim & Jones, 2008; Maier et al., 2019).
Η αποκατάσταση πρέπει να σχεδιάζεται εξατομικευμένα, ώστε να ανταποκρίνεται στις μοναδικές ανάγκες κάθε ασθενούς (Wasilewski et al., 2022). Οι έρευνες υπογραμμίζουν ότι ένα «ενιαίο πρόγραμμα για όλους» δεν είναι επαρκές, αντίθετα, απαιτείται προσαρμογή της θεραπείας στα ειδικά λειτουργικά ελλείμματα, τις προτιμήσεις και τους προσωπικούς στόχους του εκάστοτε ασθενή (Terry et al., 2020). Για το σκοπό αυτό, συνιστάται ο σχεδιασμός του εξατομικευμένου προγράμματος αποκατάστασης να πραγματοποιείται από διεπιστημονική ομάδα, η οποία λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως η βαρύτητα της βλάβης, οι συννοσηρότητες και το περιβάλλον φροντίδας (Wasilewski et al., 2022). Επιπλέον, σύγχρονες προσεγγίσεις, όπως η «ιατρική ακριβείας» στην αποκατάσταση, προτείνουν την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας, στη σωστή δόση και χρονική στιγμή, για τον συγκεκριμένο ασθενή, αξιοποιώντας δεδομένα για γενετικούς ή περιβαλλοντικούς παράγοντες (French et al., 2022). Με αυτό τον τρόπο, η εξατομίκευση διασφαλίζει ότι το πρόγραμμα αποκατάστασης είναι στοχευμένο, σχετικό και προσαρμοσμένο στις ανάγκες του ασθενούς, μεγιστοποιώντας τα λειτουργικά του οφέλη (Kumar et al., 2023).
Στο Kendro σχεδιάζουμε εξατομικευμένα προγράμματα θεραπευτικής άσκησης, προσαρμοσμένα στις ανάγκες, τις δυνατότητες και τους προσωπικούς στόχους κάθε ασθενή. Υποστηρίζουμε την αποκατάσταση σε ένα ευρύ φάσμα νευρολογικών παθήσεων όπως:
- Βλάβες του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (π.χ. Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο, Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις, Κακώσεις Νωτιαίου Μυελού).
- Νευροεκφυλιστικές παθήσεις (π.χ. Σκλήρυνση Κατά Πλάκας, Πλάγια Μυατροφική Σκλήρυνση, νόσος Huntington).
- Νευρολογικές και νευροαναπτυξιακές διαταραχές παιδικής ηλικίας (π.χ. Εγκεφαλική Παράλυση, Μυϊκές Δυστροφίες, Μυασθένειες, Γενετικά σύνδρομα).
ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Kendro Ε.Ε.
Βιβλιογραφία
French, B., Thomas, L.H., Coupe, J., McMahon, N.E., Connell, L., Harrison, J., Sutton, C.J., Tishkovskaya, S. & Watkins, C.L. (2016). Repetitive task training for improving functional ability after stroke. Cochrane Database of Systematic Reviews 11(11). https://doi.org/10.1002/14651858
Kleim, J.A. & Jones, T.A. (2008). Principles of experience-dependent neural plasticity: implications for rehabilitation after brain damage. J Speech Lang Hear Res. 51(1). https://doi.org/10.1044/1092-4388(2008/018)
Kumar, J., Patel, T., Sugandh, F., Dev, J., Kumar, U., Adeeb, M., Kachhadia, M.P., Puri, P., Prachi, F., Zaman, M.U., Kumar, S., Varrassi, G. & Syed, A.R.S. (2023). Innovative Approaches and Therapies to Enhance Neuroplasticity and Promote Recovery in Patients With Neurological Disorders: A Narrative Review. Cureus, 15(7). https://doi.org/10.7759/cureus.41914
Maier, M., Ballester, B.R. & Verschure, P.F.M.J. (2019). Principles of Neurorehabilitation After Stroke Based on Motor Learning and Brain Plasticity Mechanisms. Front Syst Neurosci. 13 (74). https://doi.org/10.3389/fnsys.2019.00074
Osborne, J.A., Botkin, R., Colon-Semenza, C., DeAngelis, T.R., Gallardo, O.G., Kosakowski, H., Martello, J., Pradhan, S., Rafferty, M., Readinger, J.L., Whitt, A.L. & Ellis, T.D, (2022). Physical Therapist Management of Parkinson Disease: A Clinical Practice Guideline From the American Physical Therapy Association. Phys Ther, 102(4). https://doi.org/10.1093/ptj/pzab302
Terry, G., & Kayes, N. (2020). Person centered care in neurorehabilitation: a secondary analysis. Disability and Rehabilitation, 42(16), 2334–2343. https://doi.org/10.1080/09638288.2018.1561952
Wasilewski, M.B., Cimino, S.R., Kokorelias, K.M., Simpson, R., Hitzig, S.L. & Robinson, L. (2022). Providing rehabilitation to patients recovering from COVID-19: A scoping review. PM & R. 14(2), 239-258. https://doi.org/10.1002/pmrj.12669
Winstein, C.J., Stein, J., Arena, R., Bates, B., Cherney, L.R., Cramer, S.C., Deruyter, F., Eng, J.J., Fisher, B., Harvey, R.L., Lang, C.E., MacKay-Lyons, M., Ottenbacher, K.J., Pugh, S., Reeves, M.J., Richards, L.G., Stiers, W., Zorowitz, R.D. American Heart Association Stroke Council, Council on Cardiovascular and Stroke Nursing, Council on Clinical Cardiology, and Council on Quality of Care and Outcomes Research. (2016). Guidelines for Adult Stroke Rehabilitation and Recovery: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 47(6). https://doi.org/10.1161/STR.0000000000000098
